فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى

26

تاريخ عالم آراى امينى ( فارسى )

باشد و به علّت اقتدار به آباء طريقت ، شريعت را ابا كند . و از متون تواريخ امم سالفه معلوم است كه ملوك بايندر قبل از بعثت پيغمبر « 1 » عربى - صلّى اللّه عليه و سلّم - از ايشان هر كه ( 14 - پ ) معاصر پيغمبر « 2 » مرسل « 3 » بوده ، در طريقت « 4 » متابعت و انقياد افزوده و چون دعوت اسلام به « 5 » ايشان رسيده ، آن خانان بر سر خوان كرامت ايمان نوالهء احسان ربوده‌اند و بر ساير ملوك در پذيرايى دين حقّ و حقّ دين مبادرت فرموده . خصلت خامسه « 6 » : آنكه تعصّب مذهبى فاسده و ترويج نحله‌اى از نحل « 7 » كاسده در ميان ايشان متوارث نبوده باشد ، همچو زندقه در اكثر « 8 » بنى مروان و اعتزال در بعض خلفاى عبّاسى « 9 » و تشيّع در آل بويه و [ الحاد ] در بنى صفّار ، چه توارث اين خصلت « 10 » موجب آن مىگردد كه بالطبع به مذهب ردّى « 11 » مايل باشد و در اقامت « 12 » شعار اهل سنت و جماعت بالذّات متكاسل . و معلوم است كه هرگز هيچ يك از ملوك بايندر علم بدعتى نيفراخته و مذهب ردّى را نحلهء متوارثه نساخته‌اند . « 13 » خصلت سادسه « 14 » : آنكه منشأ اجداد نه مدن خبيثه باشد و نه بلاد فاسده ، تا بواسطهء تعيّش در ميان مردم ناجنس و مشاهدهء « 15 » اوضاع قبيحه كه در مدن مجتمعه مىباشد ، خصايل ذميمه در ايشان متمكّن باشد و به اخلاق ملوّمهء مذمومه از باب مدر بر آيند « 16 » و لؤم طبع در « 17 » ايشان تمكّن پذيرد ، چنانچه در بسى از ملوك كه در مداين خراسان و فارس و كرمان انتشار يافت « 18 » ، اين حالت مشاهده و ملحوظ گشت . و مخفى نيست كه ملوك بايندر اكثر در صحارى و ييلاقات و قشلاقات « 19 » نشو و نما ( 15 - ر ) يافته ، در مداين كمتر توطّن نموده‌اند .

--> ( 1 ) . KP : پيغامبر ( 2 ) . P : معاصر + هر ( 3 ) . P : مرسل + كه ( 4 ) . P : طريق ( 5 ) . P : با ( 6 ) . F : رابعه ( 7 ) . P : نخله‌اى از نخل ( 8 ) . F : اكثر در ( 9 ) . P : عبّاس ( 10 ) . P : صنعت ( 11 ) . P : مذهبى دون ( 12 ) . F : امامت ( 13 ) . P : نخلهء ( 14 ) . F : خامسه ( 15 ) . P : اوضاع خبيثه قبيحهء ملومهء مذمومه ( 16 ) . P : سرآيند ( 17 ) . P : بر ( 18 ) . F : يافتند ؛ P : يافتند كين ( 19 ) . P : ياقلات و قيشلاقات